BOLUDA HELİKOPTER KAZASI BOLU HELİKOPTER KAZASI ÇALIŞMASI


31.01.2009 tarihinde, İstanbul’dan Ankara yönünde seyir halindeyken Bolu İli Kıbrısçık İlçesi yakınlarında düşen Sağlık Bakanlığına ait SP-DHV kuyruk işaretli helikopterle ilgili arama kurtarma koordinasyon haberleşmesi derneğimiz unsurlarınca yürütülmüş olup, çalışmanın ayrıntıları şöyledir:
TA1E Aziz Şasa TRAC Genel Başkanı


1-HABER ALMA SÜRECİ:

Kaza haberi yerel saat 19:00 sırasında üyelerimizce TV haberlerinde duyulmuş, konu TA2DJ’ye (Erhan ERBAŞ) TA2RA (Mert ÇANAKÇILARLI) tarafından SMS ile bildirilmiş, TA2DJ Sağlık Bakanlığında görevli TA2UI ‘yi aramış ve haberi doğrulamıştır . TA2UI, Bakanlık Kriz Merkezine gitmekte olduğunu, Bolu, Düzce, Sakarya ve Kocaeli bölgesindeki amatör telsizcilerin Sağlık Bakanlığına ait 1-4-5 ve 6. Kanalları dinlemesinde yarar gördüğünü, zira kazazede pilotların bu kanallardan yardım çağrısı yapma olasılığı bulunduğunu belirtmiştir. Konu TA2DJ tarafından bana saat 19:30 civarında iletilmiştir.



2-HAREKETE GEÇME (AKTİVASYON) SÜRECİ:

a-TRAC Bolu Şubesi üyesi Efe ÖZÇAĞLAR (TB2NII) tarafımca telefonla aranmıştır. Konudan haberdar olduğunu belirten TB2NII, Bolu Sivil Savunma ile olası kaza bölgesine hareket etmekte olduğunu bildirmiş ve 145.500 MHz frekansında qrv olarak kılavuzluk yapacağını, desteğe gerek duyulduğunu vurgulamıştır. Destek gönderileceği bilgisinin kendine verilmesi üzerine Çökeler Köyünün yayla yönündeki bir noktanın buluşma yeri olacağı bilgisi alınmıştır.

b-TRAC Sakarya Şubesinden Hasan YARICI (TA2TH) ve Mehmet TURALIOĞLU (TA2NW) aranarak konuyla ilgili ihbarda bulunulmuş ve mümkünse Sakarya Şubesi Afet Haberleşme Aracı ile ivedi şekilde buluşma noktasına hareket edilmesi istenmiştir.

c-TRAC Kocaeli Şubesi Başkanı Mustafa YAMAN (TA2MW) telefonla aranarak konudan haberdar edilmiş, mümkünse Kocaeli Şubesi Afet Haberleşme Aracı ile buluşma noktasına hareket edilmesi istenmiştir.

d-TA2DJ tarafımca aranarak mümkünse bölgeye benimle intikal etmek için hazırlık yapması istenmiş ve (a), (b) ve (c) bendindeki gelişmeler iletilmiştir.

e-Bu görüşmenin arkasından Sakarya ve Kocaeli Şubelerinin bölgeye intikal etmek üzere gerekli hazırlıklara başladığı bilgisi alınmıştır.

f-TA2DJ ile saat 21:00 civarında buluşulmuş ve bölgeye hareket edilmiştir. Harekete geçildikten sonra, TRAC aktivasyonunun ayrıntıları TA2UI aracılığı ile Sağlık Bakanlığı Kriz Merkezine, TA0U aracılığı ile AKUT’a telefonla iletilmiştir.

g-Sakarya Şubesi ekibinin buluşma noktasına ulaştığı bilgisi yolda saat 23:00’de alınmıştır.

h-Seyir halindeki Kocaeli Şubesi aracı (TA2KI/M) ile Düzce civarında TEM’de buluşulmuş, Bolu yönüne seyir beraberce sürdürülmüş, Bolu’da yakıt ikmali yapılmış, Bolu Şubesi üyesi Ali ESKİN’den (TA2ME) son güncel bilgiler alınmış ve saat 00:00 civarında Çökeler Köyü çıkışındaki buluşma noktasına varılmıştır.

3-OPERASYON SÜRECİ:

a-İlk Durum Değerlendirmesi:

TB2NII’den gelen bilgiler, arama-kurtarma ekiplerinin operasyon bölgesine sadece 4X4 araçların ulaşabildiğine işaret etmesi üzerine buraya TA1E/M ekibinin intikal edeceği anlaşılmıştır. Bu plana göre TA2KI/M ve TA2KS/M buluşma noktasında kalıp Sağlık Bakanlığı’nın Ankara’daki Kriz Merkezi ve Bolu ile irtibatı üstlenmesi, ayrıca operasyon bölgesi ile belirlenen simpleks frekanslarda koordinasyon irtibatını sürdürmesi uygun görülmüştür. Ankara ile irtibatın Bolu UHF-Ankara VHF tandem röle sistemi ile sorunsuz yürüdüğünün anlaşılması üzerine HF haberleşmesine gerek kalmadığı sonucuna varılmıştır.

b-Haberleşme etkinlikleri:

Buluşma yerine varılmasının hemen akabinde TB2NII tarafınca bildirilen acil akaryakıt ihtiyacı Bolu Valiliğine ve iaşe ihtiyacı Bolu Kızılay Şubesine iletilmek üzere TA2ME’ya aktarılmıştır. TA2ME bu ihtiyaçları anılan kurumlara telefonla ileterek gereğinin yapılmasını sağlamıştır.

Bu sıralarda Ankara’dan kaza yeri ile ilgili gelen bazı muhtemel koordinat bilgileri TB2NII aracılığıyla operasyon komutasına iletilmiştir. Bu veriler, kaza yerinin ekiplerin bulunduğu Çökeler Yaylasına çok yakın olduğuna işaret etmekteydi.

Çökeler Köyü buluşma noktasında bulunan TRAC ekiplerinin yanına yeterli telsiz teçhizatına sahip Orman Personelinin ivedi olarak verilmesi talebinde bulunularak, bu kurumun mobil unsurlarının genel koordinasyon düzenine entegrasyonu için gerekli ilk adım atılmıştır.

Bildirilen ivedi lüzum üzerine TA1E/M, TA2DJ ve Sakarya Şubesi üyesi Harun KAYNAK (TB2CRH) eşliğinde Çökeler Yaylasına saat 02:30 civarında hareket etmiştir. Yolun elverişsizliği ve daha önce aynı yöne hareket etmiş bulunan Dozer makinasının yanından geçilmesi mümkün olmadığından çok düşük hızla seyir yapılmıştır.

TA2KS/M ekibi, operasyon bölgesine iaşe iletmek üzere hareket edecek Düzce Kızılay aracı ile frekans koordinasyonu sağlamış ve bu ekibi yaylaya varana dek izlemiştir.

Tüm güzergah boyunca Çökeler Yaylası, Çökeler Köyü buluşma noktası, Bolu merkezi, Düzce merkez ve Ankara ile sürekli şekilde telsiz irtibatı devam ettirilmiştir. APRS ağına erişim, güzergah boyunca mümkün olmuştur.

Saat 03:30 civarında gelen bir istek üzerine, TRAC Kocaeli ekibi ve TA2KI/M, oluşturulduğu bildirilen Kıbrısçık Kaymakamlığı Kriz Merkezine sevk edilmiş, TRAC Sakarya ekibi TA2KS/M ile birlikte Çökeler Köyü yol başı buluşma ve koordinasyon noktasında sabitlendirilmiştir.

Operasyon bölgesine hareket etmiş bulunan TA1E/M saat 04:30 civarında Çökeler Yaylasına varmıştır. Ancak, tüm ekiplerin ortak bir noktada buluşmaları, araçlar için yeterli alanın iş makinaları tarafından açılması için gerekli süre nedeniyle saat 06:30 civarında mümkün olmuştur.

Günün ağırması ile birlikte bölgeye bir Jandarma helikopterinin sevk edileceği bilgisinin Ankara’dan alınması üzerine yer-hava koordinasyonu için uygun olacak bir yöntem Bakanlık Kriz Merkezine bildirilmiş, gerekli düzenleme yapılarak operasyon bölgesinde görev yapan Jandarma Olay Yeri Amirine gerekli teçhizat teslim edilmiştir. Helikopterle irtibat ve koordinasyon bu surette sürekli ve sorunsuz şekilde sağlanmıştır.

Ankara ve Kıbrısçık Kriz Merkezlerinden alınan veriler ekiplere anında iletilmiş, ekip liderleri tarafından talep edilen ek bilgiler ilgili kriz merkezlerinden temin edilerek talepte bulunanlara aktarılmıştır.

Operasyon bölgesinde görev yapan kurum ekiplerinin ana merkezlerine durum bilgisi periyodik şekilde veya talep üzerine iletilmiştir.

Ekipler tarafından gün ağarınca ilk veriler ışığında başlatılan arama çalışmaları hakkında bilgi kriz merkezlerine periyodik olarak aktarılmıştır.

Mevcut ilk verilere göre yapılan arama çalışmaları, Jandarma helikopterinin kötü görüş mesafesi yeni bir gözlem yapamaması nedeniyle de sonuç vermemiştir.

Saat 09:30, 10:00 ve 10:30’da Ankara ve Kıbrısçık koordinasyon merkezlerinden alınan son ELT verileri, kazanın ilk verilere göre arama yapılan bölgede meydana gelmediğine işaret etmiştir.

Bu veriler, ekiplere iletilmiş, daha önce olay yeri komutası tarafından yapılan talep üzerine getirilmiş olan askeri haritalarda yapılan değerlendirmede bu noktaya arama ekiplerinin bulunulan noktadan sevkinin aradaki coğrafi engeller nedeniyle mümkün olmadığı kriz merkezlerine telsizle bildirilmiştir.

Bunun üzerine kar motorsikletleri ile farklı noktalardan ekip sevki yapılması ve ikinci bir helikopterin sevki öngörülmüş, saat 11:00 sularında Özel Kuvvetler Komutanlığına ait helikopterin Eskişehir’den hareket ettiği, saat 11:30’da da helikopterin kaza yerine ulaşarak hayatını kaybeden iki pilotun naaşlarını alarak Kıbrısçık’ta bekletilen kara ambulanslarına teslim ettiği bilgisi alınması üzerine çalışmalar sonlandırılarak deaktivasyon sürecine girilmiştir.

Tüm süreçte, Çökeler Yaylasına sevk edilen TRAC aracının hareketleri TRAC APRS sisteminden takip edilebilmiş ve muhtemel kaza yeri ile ilgili alınan koordinatlar da APRS ortamına TA1DF tarafından aktarılmıştır.


4-DEAKTİVASYON:

Saat 11:30 itibarıyla başlayan deaktivasyon sürecinin ilk etabında TA1E/M ile TA2KS/M Çökeler Köyü çıkışında buluşmuş, akabinde iki ekip müştereken TA2KI/M ekibinin konuşlandığı Kıbrısçık Kriz Merkezine hareket etmiştir. Bilahare buradan Bolu yönüne müştereken hareket edilmiş, ancak güzergahta TA2KI/M aracında yaşanan teknik bir sorun nedeniyle Bolu’ya intikal uzun sürmüştür.

Bolu’ya varıldığında ilk etapta TA2KI/M aracının tamiri konusuyla ilgilenilmiş, ancak bu meselenin hemen çözülemeyeceği anlaşılmıştır. TB2NII ve babası Murat Bey’in nazik ilgileri neticesinde konunun ertesi günü çözülmesi organize edilebilmiş ve TA2KI ekibinin TA1E/M ile bölgelerine intikaline karar verilmiştir.

Bolu’dan ayrılmadan önce Kızılay Bolu Şubesi Başkanı’nın lütfettiği nazik akşam yemeği ikramı jestine icabet edilmiş, bu buluşmada yeni muhtemel işbirliği olasılıkları irdelenmiştir.

Anekdotlar:

TA1E/M ekibinin operasyon bölgesine intikali esnasında İHA Bolu Muhabiri Bülent Bey, olay yerine intikal için bindiği dozerden TA1E/M ekibine “ acilen iltica etmişâ€ ve seyir esnasında yaptığı çekimler Kanal D haberlerinde yayınlanmıştır. Kendisi tarafından çekilen resimler ve bahse konu görüntüler temin edildiğinde TRAC WEB Sayfasına yerleştirilecektir. TA2KI/M ve TA2KS/M ekipleriyle yapılan röportajlara da ulaşılmaya çalışılmaktadır.


Değerlendirme:

Olayın haber alınması akabinde TRAC Unsurları hızla harekete geçirilmiş ve olay yerine yakınlık sırasıyla görev yerlerine ulaşmıştır.

Bu silsile, olay yerine yakın TRAC personelinin kılavuz görevini üstlenerek Bolu’dan hedefe hareket eden öncü ekibe eşlik etmesi ile başlamış ve donanımlı TRAC seyyar haberleşme araçlarının olay bölgesine varması ile tamamlanmıştır.

Daha önceki deneyimlere istinaden gerekli işlemler yapılarak hava-yer koordinasyonu sağlanmıştır.

Olayın akışı süresince bilgi aktarımı gereken her noktaya TRAC imkanlarıyla sorunsuz şekilde sağlanmıştır.

Ancak, Orman Bakanlığı unsurlarıyla haberleşme konusunda işbirliği yapılması yönündeki talebimize geç yanıt gelmiştir. Bundan da anlaşılacağı üzere, gelişkin telsiz altyapısı olan kurumların birbirleriyle işbirliğinin, aşinalığının ve diyaloğunun olağan dönemde geliştirilmesi anlamında atılması gereken adımlar bulunmaktadır.

TRAC, havacılık kazası bağlamlı ilk deneyimi olan bu olayda yapılan gözlemlere istinaden, hava kazalarına yönelik yeni hazırlık çalışmaları yapacaktır.

Bununla birlikte, APRS yönteminden arama-kurtarma çalışmalarında daha fazla yararlanmaya yönelik hazırlıklar da gündeme alınmıştır.

Çalışmada 4 TRAC Şubesi ve 1 TRAC Temsilciliği mensubu 14 kişi ile üç haberleşme aracı görev almıştır.

Bu kısa ama zorlu çalışmada özveriyle çalışan tüm TRAC mensuplarına ve her türlü yakınlığı gösteren Kızılay Bolu Şubesi Başkanı Sayın Yılmaz ÖZARSLAN ile TB2NII’nin babası Sayın Mehmet Murat ÖZÇAĞLAR’a yürekten teşekkür ederim.

Bu çalışma, Bolu ve Düzce Kızılay Şubeleri, Bolu ve Düzce İtfaiyeleri, ayrıca Düzce 112 ile yoğun bir işbirliğinin gündeme gelmesi sonucunu da doğurmuştur.

Helikopter kazasının iki elim kayıpla sonuçlanması çok üzücü olmuştur. Kazada hayatlarını kaybeden pilotlara Allah’tan Rahmet, yakınlarına Başsağlığı ve Sabır dilerim.

73!
Aziz ŞASA,TA1E
Genel Başkan


KATILIMCILAR:

TRAC Kocaeli Şubesi;

- Mustafa YAMAN (TA2MW)
- Erinç BÜLBÜL (TB2NEI)
- Meltem BÜLBÜL

TRAC Sakarya Şubesi;

- Hasan YARICI (TA2TH)
- Mehmet TURALIOĞLU (TA2NW)
- Harun Kaynak (TB2CRH)

TRAC İstanbul Şubesi;

- Aziz ŞASA (TA1E)
- Erhan ERBAŞ (TA2DJ)

TRAC Bolu Şubesi;

- Efe ÖZÇAĞLAR (TB2NII)
- Mehmet Murat ÖZÇAĞLAR
- Ali ESKİN (TA2ME)

TRAC Düzce Temsilcilği;
- Halil AYYILDIZ (TA2LG)
- Metin GÖZÜTOK (TB2NIZ)
- Bülent KARAHANOĞLU (TB2NKQ)